Sequel? Prequel? – pełny słownik tych i innych filmowych pojęć [aktualizacja]

Na mojego bloga wpada dziennie kilka tysięcy osób i przynajmniej połowa z Was zainteresowana jest niesamowitym światem kina. Gdy jesteśmy w jakimś temacie bez przerwy od kilku lat – kojarzymy wszelkiej maści słownictwo lub przynajmniej domyślamy się, co tak naprawdę może znaczyć. Napisałem już w swoim życiu tak dużo recenzji, że pewne słowa chcąc nie chcąc wplatam już bez większego zastanowienia. Dlatego postanowiłem wyjść naprzeciw osobom, które chciałyby się czegoś dowiedzieć, które szukają słownika pojęć filmowych.

Nie będzie to oczywiście tekst pełny (jak sugeruje clickbaitowy tytuł), a jedynie zawierający te najczęściej pojawiające się zwroty lub skróty. Wydaje mi się jednak, że znajdziecie tu wszystko, co najważniejsze. Jeśli nie, to dajcie mi znać w komentarzu, a słownik zaktualizuję. Od teraz wszyscy powinniśmy wiedzieć, o czym mówimy i co znaczy każdy z tych tajemniczych terminów. Kolejność przypadkowa!

Sequel – film kontynuujący poprzedni, rozwijający jego wątki. Np. Matrix Reaktywacja to sequel Matrixa.

Prequel – film opowiadający historię sprzed wydarzeń oryginału. Przykłady: Hobbit, Fantastyczne zwierzęta.

Interquel – film rozgrywający się pomiędzy dwoma istniejącymi częściami. Np. Szybko i wściekle (2009).

Midquel – film toczący się równolegle z wydarzeniami innej części. Np. Dziedzictwo Bourne’a.

Reboot – restart serii filmowej z nową obsadą i fabułą. Np. trylogia Batmana Nolana.

Remake – nowa wersja istniejącego filmu z zachowaniem podstawowych wątków.

Spin-off – historia poboczna, skupiająca się na innym bohaterze lub wątku. Np. Pingwiny z Madagaskaru.

Versus – film zestawiający dwie znane postacie przeciw sobie. Np. Freddy vs. Jason.

Crossover – połączenie postaci z różnych serii. Np. Avengers.

Fanfiction – twórczość fanowska osadzona w znanym uniwersum.

Adaptacja – wierne przeniesienie dzieła literackiego na ekran.

Ekranizacja – przeniesienie utworu na ekran z możliwymi zmianami.

Dubbing – podmiana oryginalnych dialogów na wersję w języku lokalnym.

Cliffhanger – zakończenie pozostawiające widza w napięciu.

VOD (Video on Demand) – usługa oglądania filmów na żądanie (Netflix, HBO Max itp.).

Duchowy następca – film podobny tematycznie/stylistycznie do innego, ale niepowiązany fabularnie. Np. The Meg i Szczęki.

Final girl – jedyna ocalała bohaterka w horrorze. Przykłady: Laurie Strode, Sidney Prescott.

Found Footage – styl filmu udający „odnalezione nagrania”. Np. Blair Witch Project.

Heist Movie – film o spektakularnym napadzie. Np. Ocean’s Eleven.

Spoiler – ujawnienie kluczowych elementów fabuły.

 

AKTUALIZACJA: dorzucam kilka mniej oczywistych, ale równie ciekawych terminów dla tych, którzy chcą wejść głębiej!

 

Cold Open – scena otwierająca bez wstępu, np. przed czołówką.

One-shot (One-take) – scena nakręcona w jednym nieprzerwanym uęciu.

Diegeza / Muzyka pozadiegetyczna – dźwięki słyszane przez postacie (lub nie).

Strzelba Czechowa – zasada: jeśli coś się pojawia, musi mieć znaczenie.

Czwarta ściana – bariera między widzem a postaciami. Jej „przełamanie” to np. Deadpool.

Foreshadowing – zwiastowanie wydarzeń, subtelne tropy.

Jump Cut – nagłe przeskoki montazowe.

Tracking Shot – kamera podążająca za bohaterem.

Dutch Angle – przechylone ujęcie, wywołujące niepokój.

Auteur – reżyser jako autor filmu z rozpoznawalnym stylem.

B-Roll – przebitki, uzupełniające materiały.

Ujęcie ustanawiające – pokazuje miejsce akcji.

Voice-over – głos z offu, np. narracja.

Easter Egg – ukryte smaczki dla fanów.

MacGuffin – cel napędzający fabułę, ale sam w sobie mało ważny.

Montage – sekwencja pokazująca zmiany / postęp.

Narrator wszechwiedzący – zna wszystko, komentuje wydarzenia.

Plot Twist – nagły zwrot akcji.

Product Placement – reklama w filmie.

Scena po napisach – dodatkowa scena, często zapowiadająca sequel.

 

Ciekawostka na koniec: ujęcie z lotu ptaka to ujęcie od góry, a ujęcie żabie – od dołu.